Inleiding
Een tattoo ontstaat doordat pigment via duizenden piepkleine naaldprikjes in de lederhuid wordt gebracht.
De meeste tattoos genezen zonder blijvende littekens.
In sommige situaties raakt de huid echter meer beschadigd dan ze glad kan herstellen.
Als dat gebeurt, kan er littekenweefsel ontstaan.
Voor veel mensen is het lastigste om het verschil te zien tussen normale genezing, tijdelijk verheven huid en echte littekens door een tattoo.
Gelukkig zijn blijvende littekens relatief zeldzaam, vooral als tattoos door ervaren artiesten worden gezet en goed worden verzorgd.
In deze gids lees je wat littekens door tattoos zijn, waarom ze ontstaan, hoe je ze herkent en welke behandelingen het uiterlijk kunnen verbeteren.
Wat zijn littekens door tattoos?
Littekens door tattoos ontstaan wanneer de huid zich herstelt door littekenweefsel te vormen in plaats van haar normale structuur terug te brengen.
Anders dan gezonde huid heeft littekenweefsel een andere collageenopbouw en structuur.
Afhankelijk van het soort litteken kan de tattoo er zo uitzien:
- Verheven.
- Verdikt.
- Oneffen.
- Stevig bij aanraking.
- Vervormd.
Het uiterlijk verschilt per persoon.
Waarom ontstaan littekens door tattoos?
Verschillende factoren kunnen de kans op littekenvorming vergroten.
Vaak spelen meerdere factoren mee.
Overbewerkte huid
Een van de meest voorkomende oorzaken is te veel beschadiging van de huid tijdens het tatoeëren.
Herhaaldelijk over dezelfde plek gaan of een te agressieve naalddiepte kan het weefsel extra beschadigen.
Infectie
Hoewel het niet vaak voorkomt, kunnen onbehandelde tattoo-infecties diepere huidlagen beschadigen.
Terwijl het lichaam die schade herstelt, kan er littekenweefsel ontstaan.
Aan korstjes pulken
Dikke korstjes verwijderen voordat ze vanzelf loslaten, kan de genezing verstoren.
Dat kan het risico op zowel pigmentverlies als littekenvorming vergroten.
Individuele genezingsreactie
Sommige mensen vormen van nature meer littekenweefsel dan anderen.
Erfelijkheid, eerdere littekens en bepaalde huidaandoeningen beïnvloeden allemaal de genezing.
Hoe zien littekens door tattoos eruit?
Littekens door tattoos kunnen zich op verschillende manieren laten zien.
Typische kenmerken zijn onder meer:
- Blijvend verheven plekken.
- Verdikte huid.
- Stevige structuur.
- Oneffen tattoo-oppervlak.
- Vervormde lijnen.
- Plekken waar het pigment door het litteken veranderd lijkt.
Anders dan tijdelijke zwelling blijven deze veranderingen bestaan als de tattoo volledig genezen is.
Littekens door tattoos vs. normale genezing
Dit onderscheid is erg belangrijk.
Tijdens de normale genezing zijn tattoos vaak:
- Licht verheven.
- Droog.
- Jeukend.
- Strak.
Deze veranderingen worden meestal binnen een paar weken beter.
Littekens blijven daarentegen vaak lang nadat de genezing is afgerond.
De structuur van de huid zelf verandert, in plaats van dat ze er alleen tijdelijk gezwollen uitziet.
Kan elke verheven tattoo een litteken zijn?
Nee.
Veel tattoos zijn tijdens de genezing tijdelijk verheven.
Zelfs oudere tattoos kunnen soms licht verheven aanvoelen door weersveranderingen, een droge huid of lichte irritatie.
Aanhoudende verdikking die maanden na de genezing nog aanwezig is, wijst eerder op littekenweefsel.
Zijn littekens door tattoos blijvend?
Littekenweefsel zelf is blijvend.
Het uiterlijk verandert echter vaak in de loop van de tijd.
Veel littekens worden geleidelijk:
- Vlakker.
- Zachter.
- Lichter.
- Minder opvallend.
Behandeling kan het uiterlijk verder verbeteren, al is littekenweefsel meestal niet volledig te verwijderen.
De eerste genezing zegt niets over het eindresultaat
Veel mensen maken zich zorgen als hun tattoo in de eerste weken dik of verheven aanvoelt.
Gelukkig betekent dat niet per se dat er blijvende littekens ontstaan.
De huid blijft nog vele maanden herstellen nadat de tattoo aan de oppervlakte genezen lijkt.
Geduld wordt vaak beloond.
Kunnen littekens door tattoos behandeld worden?
Hoewel littekenweefsel meestal niet volledig te verwijderen is, kunnen verschillende behandelingen het uiterlijk en de structuur verbeteren.
De beste optie hangt af van:
- Het soort litteken.
- De grootte.
- De plek.
- Hoe lang het er al is.
Overweeg je een behandeling? Praat dan met een dermatoloog of een andere gekwalificeerde zorgverlener.
Veelvoorkomende behandelopties
Afhankelijk van de situatie kan de behandeling bestaan uit:
- Siliconengel of siliconenpleisters voor littekens.
- Behandelingen op recept, aanbevolen door een zorgverlener.
- Steroïdinjecties bij bepaalde verheven littekens.
- Laserbehandeling.
- Microneedling (alleen na volledige genezing en als het geschikt is).
- Littekencorrectie in bepaalde gevallen.
Niet elk litteken hoeft behandeld te worden.
Veel littekens worden na verloop van tijd zachter en minder opvallend.
Kun je littekens door tattoos voorkomen?
Geen enkele methode kan het risico volledig wegnemen, maar een goede voorbereiding en nazorg verkleinen de kans op blijvende littekens aanzienlijk.
Handige stappen zijn onder meer:
- Een ervaren tattoo-artiest kiezen.
- Alle nazorginstructies opvolgen.
- Niet aan korstjes pulken of krabben.
- De tattoo voorzichtig wassen.
- Crème in een dun laagje aanbrengen.
- De tattoo tijdens de genezing beschermen tegen onnodige wrijving.
Een gezonde genezing geeft de huid de beste kans om zich normaal te herstellen.
Wanneer moet je naar een zorgverlener?
Vraag professioneel advies als je het volgende opmerkt:
- Aanhoudend verheven huid enkele maanden na de genezing.
- Dik, stevig littekenweefsel.
- Toenemende pijn na de eerste genezingsperiode.
- Huid die steeds opnieuw openbreekt.
- Tekenen van een infectie.
- Snel groeiende verheven littekens.
Een vroege beoordeling kan de behandelmogelijkheden voor bepaalde soorten littekens verbeteren.
Veelvoorkomende mythes over littekens door tattoos
Mythe 1: Elke verheven tattoo is littekenweefsel
Onjuist.
Veel tattoos blijven tijdens de normale genezing licht verheven.
Tijdelijke zwelling is niet hetzelfde als een blijvend litteken.
Mythe 2: Aan korstjes pulken maakt niet uit
Onjuist.
Korstjes te vroeg verwijderen vergroot het risico op huidschade, pigmentverlies en littekenvorming.
Mythe 3: Tattoocrème verwijdert littekenweefsel
Onjuist.
Vochtinbrengende crèmes ondersteunen een gezonde genezing, maar kunnen bestaand littekenweefsel niet oplossen.
Mythe 4: Elke overbewerkte tattoo geeft littekens
Onjuist.
Overbewerkte huid heeft wel een hoger risico, maar veel overbewerkte tattoos genezen toch zonder blijvende littekens.
Veelgestelde vragen
Kunnen tattoos blijvende littekens achterlaten?
Ja — maar blijvende littekens zijn relatief zeldzaam als tattoos goed worden gezet en zonder complicaties genezen.
Worden littekens door tattoos na verloop van tijd vlakker?
Veel littekens worden in de loop van maanden of zelfs jaren geleidelijk zachter en vlakker.
Hoeveel ze verbeteren, verschilt per persoon.
Kan littekenweefsel de tattoo-inkt beïnvloeden?
Ja.
Littekenweefsel kan het uiterlijk van het pigment veranderen, omdat het de structuur van de huid verandert en de manier waarop licht van het oppervlak weerkaatst.
Kun je over littekenweefsel tatoeëren?
Soms.
Veel littekens kunnen getatoeëerd worden zodra ze volledig volgroeid zijn, maar dat moet altijd door een ervaren tattoo-artiest worden beoordeeld.
Voorkomt crème littekens?
Crème ondersteunt een gezonde genezing, maar kan littekenvorming niet volledig voorkomen als de huid flink beschadigd is.
Conclusie
Littekens door tattoos zijn zeldzaam, maar kunnen ontstaan als de huid meer beschadigd raakt dan ze normaal kan herstellen.
Het goede nieuws is dat de meeste tattoos zonder blijvende littekens genezen, vooral als ze door ervaren artiesten worden gezet en goed worden verzorgd.
Als je het verschil kent tussen tijdelijke veranderingen tijdens de genezing en echt littekenweefsel, voorkom je onnodige zorgen tijdens het herstel.
Ontstaan er toch littekens, dan kunnen moderne behandelingen zowel het uiterlijk als de structuur verbeteren.